Rekuperacja (rekuperacja ciepła) (łac. recuperatio) - w przemyśle (np. metalurgicznym) odzyskiwanie energii termicznej gazów odlotowych (odpadkowych) i spalin, w celu dalszego jej wykorzystania. Proces ten prowadzony jest w różnego typu urządzeniach (czasami zwykłych wymiennikach ciepła) zwanych rekuperatorami (lub nagrzewnicami).

W układach klimatyzacji lub wentylacji wymuszonej w nowoczesnych budynkach, w tym także w domach jednorodzinnych, stosuje się rekuperację ciepła w celu zminimalizowania zużycia energii oraz dobowej stabilizacji temperatury wnętrz. Wykorzystane ciepłe powietrze lub woda (na odpływach do kanalizacji) oddaje energię do układu, w którym ogrzewane jest świeże powietrze lub czysta woda. Najprostszym rozwiązaniem jest wymiennik krzyżowy, w którym przewody wywiewne i nawiewne spotykają się bezpośrednio. W bardziej zaawansowanych układach klimatyzacyjnych energia odzyskiwana jest z powietrza przez wymienniki ciepła w postaci paneli sufitowych. Stosowane są też układy buforujące i przechowujące energię cieplną.

Wentylacja z odzyskiem ciepła